Bến cảng Antwerp “thành phố của những viên kim cương”

Bến cảng Antwerp “thành phố của những viên kim cương”

Trụ sở mới của Port House ở Antwerp, Bỉ đã tái sử dụng, sáng tạo và mở rộng một trạm cứu hỏa bỏ hoang thành trụ sở mới … mang 500 nhân viên trước đây từng làm việc riêng rẽ tại những tòa nhà khác nhau về chung một nhà.

Là cảng tàu neo đậu với chiều dài 12 km, Antwerp, Bỉ là cảng tàu lớn thứ hai của châu Âu, phục vụ cho 15.000 tàu biển thương mại và 60.000 sà lan mỗi năm. Antwerp chịu trách nhiệm cho 26% tổng số container của châu Âu, vận chuyển hơn 200 triệu tấn hàng hóa thông qua đường biển ngay tại cảng.

Vào năm 2007, do trụ sở cũ của cảng Antwerp từ những năm 1990 quá nhỏ, cảng xác định rằng nên chuyển đến nơi nào đó có thể kết nối được công nghệ và dịch vụ hành chính cho 500 nhân viên. Nơi làm việc mới được yêu cầu là phải bền vững và hiện đại.

Là nơi giao nhau giữa thành phố và cảng biển lớn của nó, nên đảo Mexico ở Quay 63 được chọn là nơi đặt trụ sở mới. Khu vực cạnh hồ nước cũng được thêm vào vì ích lợi trong kiến trúc, cho phép vật liệu và các phần của tòa nhà được vận chuyển bằng đường thuỷ, là yêu cầu quan trọng để đáp ứng mục tiêu sinh thái của cảng.

Chính quyền Flemish cùng nhà chức trách của thành phố và bến cảng đã tổ chức cuộc thi thiết kế kiến trúc cho những trụ sở mới. Ông Marc Van Peel, giám đốc của Cảng Antwerp, cho biết: “Chỉ có duy nhất một luật lệ trong cuộc thi về kiến trúc này là tòa nhà nguyên bản phải được bảo tồn. Không có yêu cầu bắt buộc nào khác cho vị trí của tòa nhà mới. Ban giám khảo vì thế đã cực kỳ ngạc nhiên khi năm người tham gia đều chọn xây dựng kiến trúc hiện đại trên tòa nhà nguyên bản. Họ kết hợp kiến trúc nhà mới trên nhà cũ, nhưng thiết kế của kiến trúc sư Zaha Hadid là tuyệt vời nhất.”

Hợp tác với Origin, những người tư vấn hàng đầu về việc phục hồi di sản và đổi mới các biểu tượng lịch sử, những nghiên cứu của Zaha Hadid Architects về lịch sử và di sản là nền tảng cho việc thiết kế, trước hết là nhấn mạnh trục Bắc - Nam song song với Kattendijkdok, nơi kết nối trung tâm thành phố đến bến cảng. Thứ hai, do được bao quanh bởi nước, bốn mặt của tòa nhà được xem là quan trọng như nhau nên không có mặt chính diện. Thiết kế của Zaha Hadid Architects là sự mở rộng theo chiều cao, thay vì tạo khối liền kề làm che khuất ít nhất một mặt của tòa nhà cũ.

Có 3 yếu tố chính định nghĩa kiến trúc thiết kế đan xen cổ kim: một tầng mới “lơ lửng” trên tòa nhà cũ, bảo tồn các bề mặt của tòa nhà và hoàn thành theo chiều đứng để giữ nguyên cho tháp kiến trúc vô giá ban đầu. Giống như một mũi thuyền, công trình này có điểm mở rộng mới về phía Scheldt, kết nối tòa nhà với dòng sông ở Antwerp.

Được bao quanh bởi nước, công trình mở rộng không gian mới có bề mặt bọc kính lăn tăn như sóng và phản chiếu sự đổi thay tông màu và sắc trời thành phố. Những mảnh tam giác tạo thành những đường cong mềm mại phía đuôi tòa nhà được tạobề mặt phẳng ở phía Nam công trình thành bề mặt lượn sóng về phía Bắc.

Công trình còn có thiết kế xen kẽ những miếng kính trong suốt và mờ đục. Sự xen kẽ đảm bảo ánh nắng chiếu vào tòa nhà được sử dụng hiệu quả, còn được kiểm soát để đảm bảo ánh sang cho điều kiện làm việc tối ưu. Cùng lúc đó, sự luân phiên bề mặt trong suốt và mờ đục chia ra thành tầng thiết kế mở rộng mới, mang đến tầm nhìn rộng rãi cho thành phố cảng Scheldt, cũng như tạo thành hang rào bảo vệ. Bề mặt lượn sóng được tạo thành bởi những miếng kính phẳng hướng về phía Đông tạo thành công trình hơn 3 chiều về phía Bắc.

Tầng nhà trong suốt tiếp nhận ánh sáng mặt trời, tạo thành tòa nhà mới phản chiếu lấp lánh, đó là lý do Antwerp được mang tên “thành phố của những viên kim cương”. Tầng mở rộng mới xuất hiện như là một phần riêng biệt tỉ mỉ làm thay đổi bề ngoài của tòa nhà với cường độ di chuyển mạnh mẽ của ánh nắng mặt trời. Cũng như là gợn sóng mặt nước quanh bến cảng, bề mặt mới phản chiếu khi điều kiện ánh sáng thay đổi. Sân sau trung tâm của trạm cứu hỏa cũ được đóng lại bằng mái thủy tinh và được biến thành khu vực đại sảnh cho bến cảng mới. Từ đại sảnh trung tâm, khách tham quan có thể đến phòng đọc sách công cộng, thư viện và nơi trưng bày những chiếc xe cứu hỏa không còn sử dụng nhưng được lưu giữ cẩn thận. Thang máy rộng rãi đi thẳng đến tòa nhà mới, cùng với cây cầu phía ngoài giữa tòa nhà cũ và nơi mở rộng mới mang đến cái nhìn bao quát cho cả thành phố và cảng.

Mặc dù vẫn gặp nhiều thách thức trong việc tích hợp công trình mới với tòa nhà di sản lịch sử, thiết kế này vẫn bền vững nhờ vào việc áp dụng những chiến lược hiệu quả trong mỗi giai đoạn xây dựng. Hệ thống năng lượng từ lòng đất hút nước ngầm ở độ sâu 80m tại 100 địa điểm quanh tòa nhà giúp cung cấp nhiệt và làm mát nó. Bên trong công trình là hệ thống điều hòa nhiệt độ hiện đại. Ở tầng thiết kế mới, còn có hệ thống trần nhà làm lạnh. Các nhà thiết kế còn làm giảm thiểu sự tiêu thụ nước khi tòa nhà tự động dùng ánh sáng mặt trời để hạn chế việc sử dụng ánh sáng nhân tạo.

Tanny Ngô

menandlife.vn